2024 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы бойынша орташа жалақы 405416 теңгені құрады, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 11,3%-ға артық, нақты мәнде жалақы 2,4%-ға өсті.

Соңғы бес жылда орташа жалақы 1,9%-ға өсті, бұл ретте әйелдердің жалақы өсімінің қарқыны ерлерге қарағанда жоғары болды.

Анықтама: Орташа айлық жалақы бойынша деректер көзі тоқсан және жыл кезеңділігімен 1-Т «Еңбек бойынша есеп» статистикалық нысаны бойынша зерттеу болып табылады. Жылдық деректер тоқсандық есептерді ескере отырып қалыптастырылады.

100000 теңгеге дейін орташа айлық жалақыны 3,3% қызметкерлер, 100001-ден 150000 теңгеге дейін – 10,5%, 150001-ден 300000 теңгеге дейін – 32,5%, 300001-ден жоғары – 53,7% алды.

Анықтама: 2018 жылдан бастап деректеркөзі жылына бір рет кезеңділікпен 2-Т (еңбекақы)«Жалақы құрылымы және оны бөлу туралы есеп» статистикалық нысан бойынша жүргізілетін кәсіпорындарды біржолғы зерттеу болып табылады. Сәуір айында толық жұмыс істеген барлық қызметкерлер зерттелуге жатады.

2025 жылы Қазақстан Республикасында медианалық жалақы 317512 теңгені құрады және 2024 жылмен салыстырғанда 11,1%-ға өсті, нақты мәнде 0,4%-ға өсті.

Салалар бойынша 2024 жылмен салыстырғанда медианалық жалақының ең жоғары өсуі қаржы және сақтандыру қызметінде – 31,3%, көлік және жинақтауда – 24,1%, ауыл, орман және балық шаруашылығында – 22,9% белгіленген.

Медианалық жалақының ең төмен өсімі тұру және тамақтану бойынша қызмет көрсетуде – 2,7%, сондай-ақ білім беруде - 5,9% болып тіркелді.

Өңірлер бойынша медианалық жалақының ең жоғары өсу қарқыны Астана қаласында байқалды, онда өсім 18,0%-ды құрады. Орташа жалақының ең төмен өсу қарқыны Маңғыстау облысында – 6,8%-ды құрады.

• Медианалық жалақы мөлшері

Анықтама: 2018 жылдан бастап деректеркөзі жылына бір рет кезеңділікпен 2-Т (еңбекақы)«Жалақы құрылымы және оны бөлу туралы есеп» статистикалық нысан бойынша жүргізілетін кәсіпорындарды біржолғы зерттеу болып табылады. Сәуір айында толық жұмыс істеген барлық қызметкерлер зертелуге жатады.

2025 жылы модальдік жалақы 116059 теңгені құрады және 2024 жылмен салыстырғанда 19,0%-ға өсті, нақты мәнде 7,5%-ға өсті.

• Модальдік жалақы мөлшері

2025 жылы бір қызметкердің сағаттық жалақысы 2334 теңгені құрады және 2024 жылдан 12,0%-ға өсті

Жас топтары бойынша қызметкерлердің жалақысын салыстыру барысында ең төмен жалақыны 16-дан 24 жастағы қызметкерлер – 279875 теңге, ең жоғары жалақыны 35-тен 44 жаста (455070 теңге) және 45-тен 54 жасқа дейін (430045 теңге) алғанын көрсетеді.

Ең жоғары өсім 45-тен 54 жасқа дейінгі санатта – 15,3%, ең төмен 65 жас және жоғары санатта – 5,9% құрады.

Білім деңгейі бойынша қызметкерлердің жалақысы орта біліммен - 289673 теңгені, жоғары біліммен – 497563 теңгені және жоғары оқу орнынан кейінгі біліммен – 672493 теңгені құрады.

2024 жылмен салыстырғанда жоғары оқу орнынан кейінгі біліммен қызметкерлердің жалақысы ең жоғары өсім 20,3%-ды, ең төмен – 10,0%-ды орта білімі бар қызметкерлер жалақысы құрады.

Жалақы статистикасы жалдамалы қызметкерлердің орташа айлық жалақысының мөлшерін, оның өзгеру заңдылықтары мен тенденцияларын, құрылымдық сипаттамаларын, аймақтық, гендерлік айырмашылықтарын жалақы деңгейіне оның саралануы мен динамикасына әсер ететін басқада ерекшеліктерін көрсетеді.

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес жалақы – бұл қызметкердің біліктілігіне, орындалатын жұмыстың күрделігіне, санына, сапасына және шарттарына, сондай-ақ өтемақы және ынталандырушы сипаттағы төлемдерге байланысты еңбегі үшін сыйақы.

ХЕҰ стандарттарына сәйкес еңбекақының негізгі төрт тобын бөліп көрсетеді:

1) тарифтік мөлшерлеме мен лауазымдық айлықақылар бойынша есептелген жалақы;

2) біржолғы төлемдер мен сыйлықақылар;

3) жұмыс режимі мен еңбек жағдайларына байланысты өтемақы төлемдері;

4) Жұмыс өтелмеген уақытқа ақы төлеу.

Бір қызметкердің орташа айлық номиналды жалақысы есептелген жалақы қорының сомасын қызметкерлердің нақты санына және есепті кезеңдегі айлар санына бөлу арқылы анықталады.

Жалақы индексі – бұл жалақының серпіні немесе трендісі бағаланатын көмекші құралдар. Еңбекақының екі индексі бар: атаулы және нақты.

Атаулы жалақы индексі – есепті кезеңде базистік кезеңмен салыстырғанда жалақының өзгеруін сипаттайтын салыстырмалы көрсеткіш.

Нақты жалақы индексі – есепті кезеңдегі бағаның өзгеруін ескере отырып базистік кезеңмен салыстырғанда атаулы жалақының өзгеруін сипаттайтын салыстырмалы көрсеткіш.

Нақты жалақы индексі атаулы жалақы индексін тауарлар мен қызметтердің тұтынушылық бағасының индексіне бөлу жолымен анықталады. Екі индекс те бір және сол уақыт кезеңіне жатады.

Медиандық жалақы – есептелген жалақы мөлшері бойынша қызметкерлер санын бөлу қатарының ортасында тұрған және оны тең екі бөлікке бөлетін төмен және жоғары медиандық жалақымен жалақы мөлшері.

Модальдік жалақы – есептелген жалақы мөлшері бойынша қызметкерлер санын бөлу қатарында жиі кездесетін жалақы өлшемі.

Медианалық және модальдік жалақы бойынша деректер көзі 2018 жылдан бастап 2-Т (еңбекақы) «Жалақы құрылымы және оны бөлу туралы есеп» кезеңділігі жылына бір рет статистикалық нысаны бойынша өткізілетін ұйымдарды біржолғы зерттеу болып табылады. Зерттеуге толығымен сәуір айында жұмыс істеген барлық қызметкерлер жатады.

Кәсіптер мен лауазымдар бойынша жалақыны, жалақы мөлшері бойынша қызметкерлерді бөлуді мемлекеттік статистикалық байқау іріктемелі болып табылады, яғни ірі кәсіпорындар жаппай әдіспен, ал орта және шағын кәсіпорындар іріктеме әдісімен.