Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің
Ұлттық статистика бюросы
Кәсіпорын статистикасы Жұмыс істеп тұрған ШОК субъектілерінің жалпы санында дара кәсіпкерлер үлесі 71,6%, шағын кәсіпкерліктегі заңды тұлғалар – 17,1%, шаруа немесе фермер қожалықтары – 11,2%, орта кәсіпкерліктегі заңды тұлғалар – 0,1%-ды құрады.
Ұйымдық-құқықтық нысандар бөлінісінде тіркелген субъектілердіңең көп санын дара кәсіпкерлер –1,6 млн. бірлікті, одан жұмыс істеп тұрғандар 1,6 млн. бірлікті құрайды.
Жұмыспен қамтылғандар санының ең көбі шағын кәсіпкерлікке– 1,8 млн. адам және дара кәсіпкерлерге – 2,0 млн. бірлік келеді.
Шағын кәсіпкерліктің өнім шығарылымы 59,5 трлн. теңгені құрады, бұл барлық ШОК субъектілерінің жалпы өнім шығарылымынан 56,8% ды құрайды.
| 2026 жылғы 1 қаңтарға | 2025 жылғы 1 қаңтарға | |
| Шағын және орта кәсіпкерліктегі тіркелген субъектілер, бірлік | 2 360 325 | 2 262 392 |
|
соның ішінде: шағын кәсіпкерліктің кәсіпорындары |
476 932 | 464 811 |
| орта кәсіпкерліктің кәсіпорындары | 3 153 | 3 207 |
| дара кәсіпкерлер | 1 628 605 | 1 523 035 |
| шаруа немесе фермер қожалықтары | 251 635 | 271 339 |
| Шағын және орта кәсіпкерліктегі жұмыс істеп тұрған субъектілер, бірлік | 2 175 605 | 2 071 657 |
|
соның ішінде: шағын кәсіпкерліктің кәсіпорындары |
372 690 | 363 012 |
| орта кәсіпкерліктің кәсіпорындары | 3 085 | 3 135 |
| дара кәсіпкерлер | 1 556 909 | 1 444 485 |
| шаруа немесе фермер қожалықтары | 242 921 | 261 025 |
| Шағын және орта кәсіпкерліктегі жұмыспен қамтылғандар саны, адам | 4 527 381 | 4 422 058 |
|
соның ішінде: шағын кәсіпкерліктің кәсіпорындары |
1 765 954 | 1 769 658 |
| орта кәсіпкерліктің кәсіпорындары | 428 225 | 404 309 |
| дара кәсіпкерлер | 2 018 096 | 1 909 811 |
| шаруа немесе фермер қожалықтары | 315 106 | 338 280 |
| Шағын және орта кәсіпкерліктегі өнім шығарылымы, млн. теңге | 104 766 311 | 81 920 046 |
|
соның ішінде: шағын кәсіпкерліктің кәсіпорындары |
59 523 111 | 53 011 738 |
| орта кәсіпкерліктің кәсіпорындары | 17 279 749 | 13 859 169 |
| дара кәсіпкерлер | 24 842 443 | 12 347 329 |
| шаруа немесе фермер қожалықтары | 3 121 008 | 2 701 810 |
Тіркелген ШОК субъектілерінің жалпы санында жұмыс істеп тұрғандардың үлесі 92,2% құрады, бұл өткен жылғы деңгейден 0,6 п.п. жоғары. Өңірлер бөлінісінде ең көп үлесі Түркістан (98,3%), Қызылорда (96,4%) және Жетісу (95,4%) облыстарында байқалады. Ең аз үлес Астана қ. (88,6%) қаласында тіркелген.
| 2026 жылғы 1 қаңтарға | 2025 жылғы 1 қаңтарға | |||
| тіркелген ШОК субъектілерінің саны, бірлік | жұмыс істеп тұрған ШОК субъектілер саны, бірлік | тіркелген ШОК субъектілерінің саны, бірлік | жұмыс істеп тұрған ШОК субъектілер саны, бірлік | |
| Қазақстан Республикасы | 2 360 325 | 2 175 605 | 2 262 392 | 2 071 657 |
| Абай | 58 673 | 55 160 | 58 511 | 54 157 |
| Ақмола | 66 924 | 62 657 | 64 177 | 59 196 |
| Ақтөбе | 92 866 | 86 781 | 92 420 | 85 725 |
| Алматы | 165 586 | 152 640 | 151 138 | 142 846 |
| Атырау | 69 146 | 64 702 | 68 324 | 63 180 |
| БатысҚазақстан | 63 277 | 59 404 | 62 417 | 58 073 |
| Жамбыл | 117 054 | 108 557 | 117 439 | 103 880 |
| Жетісу | 65 731 | 62 675 | 64 376 | 60 419 |
| Қарағанды | 112 114 | 102 712 | 110 920 | 101 596 |
| Қостанай | 72 435 | 68 749 | 69 884 | 65 909 |
| Қызылорда | 68 152 | 65 698 | 68 336 | 65 258 |
| Маңғыстау | 83 751 | 78 741 | 83 307 | 76 571 |
| Павлодар | 64 093 | 57 193 | 62 450 | 56 412 |
| СолтүстікҚазақстан | 38 978 | 35 623 | 38 577 | 35 437 |
| Түркістан | 218 681 | 214 958 | 216 185 | 208 732 |
| Ұлытау | 19 137 | 17 948 | 19 422 | 18 327 |
| ШығысҚазақстан | 68 429 | 62 523 | 69 738 | 62 757 |
| Астанақаласы | 308 564 | 273 330 | 279 854 | 248 284 |
| Алматы қаласы | 455 191 | 403 597 | 417 039 | 367 784 |
| Шымкент қаласы | 151 543 | 141 957 | 147 878 | 137 114 |
| жалғасы | ||||
| 2026 жылғы 1 қаңтарға | 2025 жылғы қаңтар - желтоқсан | 2025 жылғы 1 қаңтарға | 2024 жылғы қаңтар - желтоқсан | |
| ШОК жұмыспен қамтылғандар саны, адам | ШОК субъектілерінің өнім шығарылымы, млн. теңге | ШОК жұмыспен қамтылғандар саны, адам | ШОК субъектілерінің өнім шығарылымы, млн. теңге | |
| Қазақстан Республикасы | 4 527 381 | 104 766 311 | 4 422 058 | 81 920 046 |
| Абай | 106 086 | 1 553 657 | 106 368 | 1 072 366 |
| Ақмола | 151 463 | 2 787 635 | 148 484 | 1 999 494 |
| Ақтөбе | 173 225 | 3 151 038 | 176 127 | 2 288 578 |
| Алматы | 281 118 | 5 557 421 | 263 566 | 4 140 793 |
| Атырау | 147 919 | 5 167 519 | 155 321 | 5 389 009 |
| БатысҚазақстан | 124 520 | 2 945 428 | 133 881 | 2 762 062 |
| Жамбыл | 168 957 | 2 096 920 | 166 295 | 1 522 580 |
| Жетісу | 110 086 | 1 503 267 | 108 357 | 1 283 542 |
| Қарағанды | 246 447 | 4 902 267 | 244 632 | 3 538 250 |
| Қостанай | 171 992 | 3 222 226 | 163 328 | 2 360 766 |
| Қызылорда | 113 101 | 1 576 530 | 121 264 | 1 058 821 |
| Маңғыстау | 151 273 | 2 593 140 | 151 020 | 2 186 402 |
| Павлодар | 141 679 | 2 406 857 | 144 582 | 1 912 693 |
| СолтүстікҚазақстан | 105 975 | 1 874 182 | 108 677 | 1 316 381 |
| Түркістан | 300 373 | 3 960 029 | 295 209 | 2 491 034 |
| Ұлытау | 30 556 | 415 948 | 31 287 | 310 287 |
| ШығысҚазақстан | 159 382 | 2 778 260 | 158 741 | 2 091 713 |
| Астанақаласы | 558 547 | 20 971 367 | 528 217 | 15 834 563 |
| Алматы қаласы | 1 025 680 | 30 618 483 | 972 080 | 24 878 670 |
| Шымкент қаласы | 259 002 | 4 684 137 | 244 622 | 3 482 042 |
ШОК саласына елдің экономикалық белсенді халқының жалпы санынан 46,6% келеді. Өңірлер бөлінісінде ең көп үлес Алматы және Астана қалаларында басым. Ең аз үлес Ұлытау облысында тіркелген.
2026 жылғы 1 қаңтардағы тіркелген ШОК субъектілерінің саны 2360,3 мың бірлікті құрады және 2024 жылғы сәйкес күнімен (2262,4 мың бірлік) салыстырғанда 4,3%-ға артты.
2026 жылғы 1 қаңтардағы жұмыс істеп тұрған ШОК субъектілерінің саны 2175,6 мың бірлікті құрады және 2024 жылдың сәйкес күнімен (2071,7 мың бірлік) салыстырғанда 6,1%-ға артты.
2026 жылғы 1 қаңтардағы ШОК-та жұмыспен қамтылғандар саны 4527,4 мың адамды құрады, бұл 0,3%-ға артты.
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда ШОК субъектілерінің өнім шығарылымы 104766,3 млрд. теңгені құрады және 2024 жылмен салыстырғанда 12,3%-ға артты (ТБИ ескере отырып).
| Тіркелген ШОК субъектілерінің саны, бірлік | Жұмыс істеп тұрған ШОК субъектілерінің саны, бірлік | ШОК жұмыспен қамтылғандар саны, адам | ШОК субъектілерінің өнім шығарылымы, млн. теңге | |||||
| 2026 жылғы 1 қаңтарға | 2025 жылғы 1 қаңтарға | 2026 жылғы 1 қаңтарға | 2025 жылғы 1 қаңтарға | 2026 жылғы 1 қаңтарға | 2025 жылғы 1 қаңтарға | 2025 жылғы қаңтар-желтоқсан | 2024 жылғы қаңтар- желтоқсан | |
| Барлығы | 2 360 325 | 2 262 392 | 2 175 605 | 2 071 657 | 4 527 381 | 4 422 058 | 104 766 311 | 81 920 046 |
| Ауыл, орман және балық шаруашылығы | 284 429 | 308 462 | 272 323 | 292 061 | 439 838 | 465 054 | 6 467 035 | 4 759 665 |
| Өнеркәсіп | 129 714 | 131 973 | 118 284 | 120 254 | 473 356 | 460 678 | 18 172 978 | 13 716 432 |
| Тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу | 6 522 | 6 144 | 5 676 | 5 200 | 51 887 | 43 617 | 3 880 473 | 3 783 970 |
| Өңдеу өнеркәсібі | 116 188 | 119 083 | 106 444 | 109 187 | 382 651 | 378 242 | 13 161 617 | 8 827 749 |
| Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен жабдықтау | 2 357 | 2 335 | 2 049 | 2 017 | 14 509 | 16 463 | 783 240 | 805 207 |
| Сумен жабдықтау; қалдықтарды жинау, өңдеу және жою, ластануды жою бойынша қызмет | 4 647 | 4 411 | 4 115 | 3 850 | 24 309 | 22 356 | 347 648 | 299 506 |
| Құрылыс | 140 122 | 127 545 | 120 145 | 106 576 | 338 240 | 352 347 | 16 602 333 | 13 492 994 |
| Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу | 824 951 | 806 397 | 752 827 | 735 032 | 1 379 038 | 1 332 715 | 28 282 064 | 22 218 773 |
| Көлік және жинақтау | 198 699 | 136 377 | 190 714 | 127 187 | 330 745 | 261 997 | 7 284 274 | 5 704 917 |
| Тұру және тамақтану бойынша қызмет көрсету | 64 907 | 56 066 | 60 451 | 51 090 | 178 651 | 160 790 | 2 645 838 | 1 894 524 |
| Ақпарат және байланыс | 39 132 | 36 288 | 34 853 | 32 295 | 100 883 | 97 391 | 3 343 779 | 3 010 520 |
| Қаржы және сақтандыру қызметі | 7 128 | 7 104 | 5 096 | 4 960 | 21 653 | 25 131 | 1 497 409 | 1 047 581 |
| Жылжымайтын мүлікпен операциялар | 120 730 | 111 973 | 115 659 | 106 606 | 211 552 | 206 852 | 3 817 052 | 3 274 824 |
| Кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет | 67 700 | 64 613 | 59 588 | 56 472 | 161 327 | 156 192 | 4 514 127 | 3 602 279 |
| Әкімшілік және қосалқы қызмет көрсету саласындағы қызмет | 71 303 | 65 179 | 65 142 | 59 356 | 202 826 | 209 553 | 2 841 138 | 2 915 438 |
| Білім беру | 52 546 | 48 621 | 49 240 | 45 548 | 166 459 | 171 196 | 1 417 301 | 1 035 710 |
| Денсаулық сақтау және халыққа әлеуметтік қызмет көрсету | 21 699 | 20 629 | 20 280 | 19 234 | 94 266 | 91 169 | 1 281 489 | 1 025 746 |
| Өнер, ойын-сауық және демалыс | 22 691 | 20 476 | 20 645 | 18 531 | 45 089 | 40 762 | 1 747 794 | 1 367 973 |
| Көрсетілетін қызметтердің өзге де түрлерін ұсыну | 314 574 | 320 689 | 290 358 | 296 455 | 383 458 | 390 231 | 4 851 700 | 2 852 670 |
Субъектілер санының, жұмыспен қамтылғандар санының және өнім шығарылымының ең көпүлесі «Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу» саласында басым.
Республика бойынша 2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда ресми статистикалық деректерге сәйкес ЖІӨ-де ШОК үлесі 40,9% құрады және 2024 жылмен салыстырғанда 2,0 п.п. көбейді.
| 2025 жылғы қаңтар-желтоқсан | 2024 жылғы | |||
| ШОК ЖҚҚ, млн. тенге | ЖІӨ-дегі үлесі (ЖӨӨ), пайызбен | ШОК ЖҚҚ, млн. тенге | ЖІӨ-дегі үлесі (ЖӨӨ), пайызбен | |
| Қазақстан Республикасы | 65 240 840,7 | 40,9 | 53 173 197,4 | 38,9 |
| Абай | 779 699,4 | 19,8 | 599 246,1 | 18,4 |
| Ақмола | 1 727 493,4 | 32,4 | 1 259 818,1 | 30,0 |
| Ақтөбе | 1 617 931,1 | 28,5 | 1 351 010,8 | 27,2 |
| Алматы | 3 219 722,1 | 47,5 | 2 796 011,7 | 46,3 |
| Атырау | 3 622 649,4 | 21,9 | 3 527 738,8 | 23,5 |
| БатысҚазақстан | 1 814 939,9 | 36,1 | 1 535 506,6 | 32,5 |
| Жамбыл | 950 117,0 | 29,1 | 898 001,0 | 28,5 |
| Жетісу | 849 772,4 | 34,7 | 766 863,2 | 34,4 |
| Қарағанды | 2 555 959,6 | 23,2 | 1 977 728,5 | 21,8 |
| Қостанай | 1 828 784,4 | 30,9 | 1 451 894,4 | 29,2 |
| Қызылорда | 759 740,7 | 24,7 | 696 662,6 | 22,7 |
| Маңғыстау | 1 843 909,8 | 32,8 | 1 620 427,1 | 32,4 |
| Павлодар | 1 418 478,6 | 23,5 | 1 120 467,2 | 21,8 |
| СолтүстікҚазақстан | 1 008 866,3 | 32,7 | 765 464,6 | 29,2 |
| Түркістан | 1 588 783,9 | 31,5 | 1 412 549,0 | 30,2 |
| Ұлытау | 230 989,2 | 7,8 | 163 904,8 | 6,6 |
| ШығысҚазақстан | 1 538 351,9 | 25,9 | 1 229 695,2 | 24,4 |
| Астанақаласы | 12 444 024,3 | 65,9 | 9 034 663,7 | 60,0 |
| Алматы қаласы | 22 276 652,5 | 59,8 | 18 549 795,3 | 59,3 |
| Шымкент қаласы | 3 163 974,7 | 56,0 | 2 415 748,7 | 51,0 |
Субъектілердің санаттарына бөлінісінде шағын кәсіпкерліктің үлесі 33,7%-ды және орта кәсіпкерліктің үлесі 7,2%-ды құрайды.
Дара кәсіпкерлік Қазақстан Республикасы азаматтарының, оралмандардың таза табыс алуға бағытталған, жеке тұлғалардың меншігіне негізделген және жеке тұлғалардың атынан, олардың тәуекелі мен мүліктік жауапкершілігі үшін жүзеге асырылатын дербес, бастамашыл қызметі болып табылады.
Жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыру ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ауыл шаруашылығы өнімін өндіру үшін пайдаланумен, сондай-ақ осы өнімді қайта өңдеумен және өткізумен тығыз байланысты адамдардың еңбек бірлестігі шаруа немесе фермер қожалығы деп танылады.
Экономикалық қызмет түрі-жабдық, жұмыс күші, өндірістік процестер, ақпараттық желілер мен өнімдер біріктіріліп, біртекті өнімдердің (тауарлардың, қызметтердің) құрылуына әкелетін қызмет. Экономикалық қызмет түрі шығындармен, өндіріс процесімен және өндірілген өніммен сипатталады. Әрбір тіркелген шағын кәсіпкерлік субъектісіне қосылған құнның ең көп өсуін қамтамасыз ететін, яғни негізгі болып табылатын экономикалық қызмет түрі беріледі.
Өнім шығару – барлық шығарылған өнім мен көрсетілген қызметтердің өндірушінің бағасымен көрсетілетін құны.
Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қызметі Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік Кодексімен регламенттелетін заңды тұлғалар, дара кәсіпкерлер және шаруа немесе фермер қожалықтары жатады.
Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне заңды тұлға құрмаған дара кәсіпкерлер және жұмыскерлерінің жылдық орташа саны жүз адамнан аспайтын және жылдық орташа табысы республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің үш жүз мың еселенген мөлшерінен аспайтын кәсіпкерлікті жүзеге асыратын заңды тұлғалар жатады.
Орта кәсіпкерлік субъектілеріне шағын және ірі кәсіпкерлік субъектілеріне жатпайтын, кәсіпкерлікті жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар жатады.
