|
Өлшемділігі бойынша |
Заңды тұлғалар |
Дара кәсіпкерлік субъектілері |
Филиалдар және шетелдік заңды тұлғалардың филиалдары |
Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілер |
|||||
|
тіркелген |
жұмыс істеп тұрған |
тіркелген |
жұмыс істеп тұрған |
тіркелген |
жұмыс істеп тұрған |
тіркелген |
жұмыс істеп тұрған |
||
|
Барлығы |
550 204 |
438 787 |
1 846 532 |
1 770 225 |
29 278 |
21 715 |
2 327 159 |
2 147 715 |
|
|
Шағын |
540 662 |
429 362 |
- |
- |
28 157 |
20 604 |
2 324 006 |
2 144 628 |
|
|
Орта |
6 973 |
6 880 |
- |
- |
643 |
637 |
3 153 |
3 087 |
|
|
Ірі |
2 569 |
2 545 |
- |
- |
478 |
474 |
- |
- |
|
Жыл сайын тіркелген заңды тұлғалар санының орта есеппен 4,1%-ға өскені байқалады, осылай соңғы он жылда (2016-2025 жылдары) олардың саны 383850-ден 549669 дейін (165819 бірлікке немесе 43,2%-ға) өсті. Осыған байланысты негізгі өсім шағын заңды тұлғалар есебінен орын алатындығын атап өту қажет, олардың саны жыл сайын тұрақты түрде орташа 4,1%-ға көбейді. Шағын кәсіпкерліктен бөлек, орта және ірі заңды тұлғалар серпіні тұрақсыз сипатқа ие. Соңғы онжылдықта, орта және ірі заңды тұлғалар санының жыл сайынғы өсуі аясында, 2017, 2019,2020 және 2023 жылдары олардың саны елеусіз түрде, бірақ (1,4%-ға, 3,1%-ға, 0,7%-ға және 0,8%-ға сәйкесінше) төмендеді.
|
Өлшемділігі бойынша |
2016 |
2017 |
2018 |
2019 |
2020 |
2021 |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
|
Барлығы |
383 850 |
412 677 |
433 774 |
446 687 |
461 983 |
481 732 |
507 238 |
526 290 |
536 241 |
549 669 |
|
Шағын |
374 912 |
403 862 |
424 796 |
437 988 |
453 343 |
472 777 |
497 995 |
517 123 |
526 826 |
540 095 |
|
Орта |
6 502 |
6 432 |
6 490 |
6 297 |
6 235 |
6 494 |
6 685 |
6 689 |
6 919 |
6 978 |
|
Ірі |
2 436 |
2 383 |
2 488 |
2 402 |
2 405 |
2 461 |
2 558 |
2 478 |
2 496 |
2 596 |
2026 жылғы қаңтарды 2025 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда, тіркелген заңды тұлғалар санының (0,1%-ға) көбейгені байқалады, өткен жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда олардың саны 2,5%-ға көбейді. Жұмыс істеп тұрған заңды тұлғалар саны 2025 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда 0,4%-ға көбейді, ал өткен жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 2,8%-ға көбейгені байқалады. Жыл басынан бері экономикалық қызмет түрлері бойынша тіркелген заңды тұлғалар санының барынша басым бөлігі «Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу» саласы бойынша сақталуда, 2026 жылғы 1 ақпанда олардың үлесі 26,7%-ды құрайды. Екінші орында – «Құрылыс» (13,4%), үшінші орында – «Көрсетілетін қызметтердің өзге де түрлерін ұсыну» (9,9%). Осы үш қызмет түрінің жиынтық үлесі барлық тіркелген заңды тұлғалардың 50%-ын құрады.
2026 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша барынша көп тіркелген заңды тұлғалар саны Алматы қаласына (158604 немесе 28,8%), Астана (107394 немесе 19,5%) және Шымкент (30269 немесе 5,5%) тиесілі. Ең аз тіркелген заңды тұлғалар саны Ұлытау (2885 немесе 0,5%), Абай (8483 немесе 1,5%) және Жетісу (8525 немесе 1,5%) облыстарына тиесілі.
| Қызмет түрлері бойынша | Барлығы | Одан | ||||
| жұмыс істеп тұрғандар | оның ішінде | таратылу үдерісінде | ||||
| жаңадан тіркелгендер | белсенді | қызметін уақытша тоқтатқандар | ||||
| Барлығы | 550 204 | 438 787 | 49 958 | 199 679 | 189 150 | 4 415 |
| Ауыл, орман және балық шаруашылығы | 21 211 | 18 886 | 1 784 | 5 573 | 11 529 | 112 |
| Тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу | 6 228 | 5 432 | 821 | 1 330 | 3 281 | 46 |
| Өндеу өнеркәсібі | 28 491 | 23 228 | 1 896 | 10 573 | 10 759 | 250 |
| Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен жабдықтау | 1 935 | 1 658 | 149 | 565 | 944 | 15 |
| Сумен жабдықтау; су бұру; қалдықтарды жинау, өңдеу және жою, ластануды жою бойынша қызмет | 2 787 | 2 284 | 176 | 968 | 1 140 | 39 |
| Құрылыс | 73 652 | 56 883 | 5 520 | 19 821 | 31 542 | 1 116 |
| Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу | 146 948 | 106 753 | 14 442 | 45 289 | 47 022 | 1 544 |
| Көлік және жинақтау | 23 324 | 18 856 | 1 810 | 8 577 | 8 469 | 206 |
| Тұру және тамақтану бойынша қызмет көрсету | 11 433 | 9 092 | 1 368 | 3 933 | 3 791 | 37 |
| Ақпарат және байланыс | 19 576 | 15 931 | 2 162 | 7 242 | 6 527 | 58 |
| Қаржы және сақтандыру қызметі | 8 135 | 6 033 | 1 046 | 2 379 | 2 608 | 112 |
| Жылжымайтын мүлікпен операциялар | 27 629 | 23 888 | 2 198 | 13 909 | 7 781 | 130 |
| Кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет | 36 044 | 29 182 | 2 721 | 14 388 | 12 073 | 192 |
| Әкімшілік және қосалқы қызмет көрсету саласындағы қызмет | 26 075 | 21 575 | 1 765 | 11 266 | 8 544 | 142 |
| Мемлекеттік басқару және қорғаныс; міндетті әлеуметтік қамсыздандыру | 9 722 | 9 496 | 210 | 8 955 | 331 | 30 |
| Білім беру | 31 832 | 29 495 | 1 576 | 21 450 | 6 469 | 127 |
| Денсаулық сақтау және халыққа әлеуметтік қызмет көрсету | 12 763 | 11 660 | 1 103 | 7 294 | 3 263 | 36 |
| Өнер, ойын-сауық және демалыс | 8 070 | 6 621 | 756 | 3 066 | 2 799 | 32 |
| Көрсетілетін қызметтердің өзге де түрлерін ұсыну | 54 348 | 41 833 | 8 455 | 13 100 | 20 278 | 191 |
| Аумақтан тыс ұйымдар мен органдардың қызметі | 1 | 1 | - | 1 | - | - |
| Өлшемділігі бойынша | Барлығы | Оның ішінде меншік нысандары және түрлері бойынша | ||||
| мемлекеттік | жеке барлығы | одан | шетелдік | |||
| мемлекеттің қатысуымен (шетелдің қатысуынсыз) | бірлескен кәсіпорындар (шетелдің қатысуымен) | |||||
| Барлығы | 550 204 | 25 988 | 464 870 | 518 | 11 149 | 59 346 |
| Шағын | 540 662 | 20 986 | 460 820 | 453 | 10 857 | 58 856 |
| Орта | 6 973 | 3 761 | 2 909 | 32 | 166 | 303 |
| Ірі | 2 569 | 1 241 | 1 141 | 33 | 126 | 187 |
2026 жылғы қаңтарды 2025 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда кейбір тіркелген дара кәсіпкерлік субъектілерінің (1,8%-ға) азайғаны байқалады, өткен жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда олардың саны 2,2%-ға көбейді. Сонымен қатар жұмыс істеп тұрған дара кәсіпкерлік субъектілер санының 2025 жылғы желтоқсан айымен салыстырғанда 1,6%-ға азайғаны байқалады және өткен жылмен салыстырғанда 3%-ға ұлғайды. Жыл басынан бері экономикалық қызмет түрлері бойынша тіркелген дара кәсіпкерлік субъектілерінің барынша басым бөлігі «Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу» саласы бойынша сақталуда, 2026 жылғы 1 ақпанда олардың үлесі 36,8%-ды құрады. Екінші орында «Көрсетілетін қызметтердің өзге де түрлерін ұсыну» (14,7%), үшінші орында «Ауыл, орман және балық шаруашылығы» (13,6%). Осы үш қызмет түрінің жиынтық үлесі барлық тіркелген дара кәсіпкерлік субъектілердің 65,1%-ын құрайды.
| Қызмет түрлері бойынша | Барлығы | Оның ішінде іске асыратындар: | ||||
| тіркелген | жұмыс істеп тұрған | жеке кәсіпкерлік түрінде | бірлескен кәсіпкерлік түрінде | |||
| тіркелген | жұмыс істеп тұрған | тіркелген | жұмыс істеп тұрған | |||
| Барлығы | 1 846 532 | 1 770 225 | 1 774 247 | 1 698 858 | 72 285 | 71 367 |
| Ауыл, орман және балық шаруашылығы | 250 411 | 242 285 | 178 264 | 170 989 | 72 147 | 71 296 |
| Тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу | 747 | 668 | 747 | 668 | - | - |
| Өңдеу өнеркәсібі | 87 897 | 83 629 | 87 889 | 83 622 | 8 | 7 |
| Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен жабдықтау | 579 | 541 | 579 | 541 | - | - |
| Сумен жабдықтау; су бұру; қалдықтарды жинау, өңдеу және жою, ластануды жою бойынша қызмет | 2 257 | 2 183 | 2 256 | 2 182 | 1 | 1 |
| Құрылыс | 66 947 | 63 928 | 66 946 | 63 928 | 1 | - |
| Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу | 679 910 | 649 166 | 679 894 | 649 153 | 16 | 13 |
| Көлік және жинақтау | 173 419 | 169 987 | 173 411 | 169 980 | 8 | 7 |
| Тұру және тамақтану бойынша қызмет көрсету | 53 374 | 51 230 | 53 369 | 51 225 | 5 | 5 |
| Ақпарат және байланыс | 20 893 | 20 040 | 20 893 | 20 040 | - | - |
| Қаржы және сақтандыру қызметі | 661 | 607 | 661 | 607 | - | - |
| Жылжымайтын мүлікпен операциялар | 96 652 | 93 722 | 96 629 | 93 705 | 23 | 17 |
| Кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет | 33 434 | 32 062 | 33 434 | 32 062 | - | - |
| Әкімшілік және қосалқы қызмет көрсету саласындағы қызмет | 46 271 | 44 574 | 46 259 | 44 562 | 12 | 12 |
| Мемлекеттік басқару және қорғаныс; міндетті әлеуметтік қамсыздандыру | 146 | 141 | 146 | 141 | - | - |
| Білім беру | 33 320 | 31 974 | 33 319 | 31 973 | 1 | 1 |
| Денсаулық сақтау және халыққа әлеуметтік қызмет көрсету | 10 318 | 9 860 | 10 318 | 9 860 | - | - |
| Өнер, ойын-сауық және демалыс | 17 394 | 16 596 | 17 393 | 16 595 | 1 | 1 |
| Көрсетілетін қызметтердің өзге де түрлерін ұсыну | 271 902 | 257 032 | 271 840 | 257 025 | 62 | 7 |
2026 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша тіркелген филиалдар мен шетелдік заңды тұлға филиалдарының саны 29278 бірлікті құрады, оның ішінде жұмыс істеп тұрғаны - 21715. Барынша көп тіркелген филиалдар мен шетелдік заңды тұлға филиалдарының саны Алматы қаласына (3792 немесе 13%) және Астана қаласына (3518 немесе 12%), және Түркістан облысына (1830 немесе 6,3%) тиесілі. Экономикалық қызмет түрлері бойынша тіркелген филиалдар мен шетелдік заңды тұлға филиалдарының барынша басым үлесі «Көрсетілетін қызметтердің өзге де түрлерін ұсыну» (12102 немесе 41,3%), «Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу» (3790 немесе 12,9%) және «Кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет» (2150 немесе 7,3%) салаларына жатады.
|
Өлшемділігі бойынша |
Барлығы |
Оның ішінде меншік нысандары және түрлері бойынша |
||||
|
мемлекеттік |
жеке барлығы |
одан |
шетелдік |
|||
|
мемлекеттің қатысуымен (шетелдің қатысуынсыз) |
бірлескен кәсіпорындар (шетелдің қатысуымен) |
|||||
|
Барлығы |
25 320 |
2 630 |
21 571 |
123 |
605 |
1 119 |
|
Шағын |
24 237 |
2 307 |
20 857 |
101 |
574 |
1 073 |
|
Орта |
621 |
157 |
432 |
13 |
17 |
32 |
|
Ірі |
462 |
166 |
282 |
9 |
14 |
14 |
|
Өлшемділігі бойынша |
Барлығы |
Одан |
||||
|
жұмыс істеп тұрған |
оның ішінде |
таратылу үдерісінде |
||||
|
жаңадан тіркелгендер |
белсенді |
қызметін уақытша тоқтатқандар |
||||
|
Барлығы |
3 958 |
2 120 |
353 |
899 |
868 |
83 |
|
Шағын |
3 920 |
2 084 |
352 |
867 |
865 |
82 |
|
Орта |
22 |
20 |
1 |
18 |
1 |
1 |
|
Ірі |
16 |
16 |
- |
14 |
2 |
- |
2026 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша шетелдік меншік нысанымен тіркелген заңды тұлғалар, филиалдар мен шетелдік заңды тұлғалардың филиалдары саны өткен жылғы сәйкес мерзіммен салыстырғанда 7,9%-ға көбейді. Бірлескен меншік нысанымен тіркелген заңды тұлғалар мен филиалдар 0,9%-ға көбейді.
Экономикалық қызмет түрлері бөлінісінде шетелдік және бірлескен меншік нысанымен тіркелген заңды тұлғалар, филиалдар мен шетелдік заңды тұлға филиалдарының барынша басым үлесі «Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу» – 35,8%, «Көрсетілетін қызметтердің өзге де түрлерін ұсыну» – 14,6%, «Құрылыс» – 9% салаларына тиесілі.
|
Елдер бойынша |
Заңды тұлғалар, филиалдар мен шетелдік заңды тұлғалардың филиалдары |
|||
|
шетелдік меншік нысаны |
бірлескен меншік нысаны |
|||
|
тіркелген |
жұмыс істеп тұрған |
тіркелген |
жұмыс істеп тұрған |
|
|
Қазақстан Республикасы |
64 423 |
48 057 |
11 754 |
8 810 |
|
Ресей |
22 771 |
17 300 |
4 790 |
3 716 |
|
Өзбекстан |
8 491 |
6 797 |
630 |
463 |
|
Қытай |
8 392 |
6 671 |
1 195 |
963 |
|
Түркия |
5 024 |
3 275 |
733 |
470 |
|
Қырғызстан |
2 800 |
2 038 |
383 |
286 |
|
Әзірбайжан |
1 624 |
1 237 |
218 |
158 |
|
Украина |
1 265 |
908 |
364 |
273 |
|
Германия |
957 |
757 |
478 |
354 |
|
Беларусь |
906 |
724 |
184 |
151 |
|
Корея Республикасы |
866 |
547 |
160 |
104 |
2026 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша жұмыс істеп тұрған ШОК субъектілерінің саны өткен жылғы сәйкес мерзіммен салыстырғанда 3%-ға көбейді. Жұмыс істеп тұрған ШОК субъектілерінің жалпы санындағы жеке кәсіпкерлердің үлесі 70,9%-ды, шағын кәсіпкерлік заңды тұлғалары – 17,4%, шаруа немесе фермер қожалықтары – 11,5%, орта кәсіпкерлік заңды тұлғалары – 0,1%-ды құрады.
Экономикалық қызмет түрлері бөлінісінде тіркелген шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің барынша басым үлесі «Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу» – 35,2%, «Көрсетілетін қызметтердің өзге де түрлерін ұсыну» – 13%, «Ауыл, орман және балық шаруашылығы» – 12,2% салаларына тиесілі.
|
Аумақтар бөлісінде |
Тіркелген |
Жұмыс істеп тұрғандар |
|
Қазақстан Республикасы |
2 327 159 |
2 147 715 |
|
Абай |
57 566 |
54 320 |
|
Ақмола |
65 769 |
61 902 |
|
Ақтөбе |
91 123 |
85 467 |
|
Алматы |
164 443 |
152 614 |
|
Атырау |
67 724 |
63 331 |
|
Батыс Қазақстан |
62 345 |
58 575 |
|
Жамбыл |
115 520 |
107 785 |
|
Жетісу |
64 991 |
62 039 |
|
Қарағанды |
110 474 |
101 536 |
|
Қостанай |
70 852 |
67 326 |
|
Қызылорда |
67 071 |
64 727 |
|
Маңғыстау |
82 253 |
77 446 |
|
Павлодар |
63 151 |
57 013 |
|
Солтүстік Қазақстан |
38 336 |
35 210 |
|
Түркістан |
217 079 |
213 614 |
|
Ұлытау |
18 769 |
17 660 |
|
Шығыс Қазақстан |
66 715 |
61 156 |
|
Астана қаласы |
305 119 |
268 723 |
|
Алматы қаласы |
447 809 |
396 567 |
|
Шымкент қаласы |
150 050 |
140 704 |
Дара кәсіпкерлік – бұл Қазақстан Республикасы азаматтарының, қандастардың таза кіріс алуға бағытталған, жеке тұлғалардың өздерінің меншігіне негізделген және жеке тұлғалар атынан, олардың тәуекел етуімен және мүліктік жауапкершілігімен жүзеге асырылатын дербес, бастамашыл қызметі. Дара кәсіпкерлік өзіндік немесе бірлескен кәсіпкерлік түрінде жүзеге асырылады.
Өзіндік кәсіпкерлікті бір жеке тұлға өзіне меншік құқығымен тиесілі мүлік негізінде, сондай-ақ мүлікті пайдалануға және (немесе) оған иелік етуге жол беретін өзге де құқыққа орай дербес жүзеге асырады.
Бірлескен кәсіпкерлікті жеке тұлғалар (жеке кәсіпкерлер) тобы өздеріне ортақ меншік құқығымен тиесілі мүлік негізінде, сондай-ақ мүлікті бірлесіп пайдалануға және (немесе) оған иелік етуге жол беретін өзге де құқыққа орай жүзеге асырады.
Кәсіпкерлік субъектілерінің санаттары – қызметкерлердің орташа жылдық саны мен орташа жылдық табысқа байланысты кәсіпкерлік субъектілері мына топтарға жатады: "шағын кәсіпкерлік субъектілері", оның ішінде микрокәсіпкерлік субъектілері; орта кәсіпкерлік субъектілері; ірі кәсіпкерлік субъектілері. Мемлекеттік статистика мақсаты үшін тек қана қызметкерлердің орташа жылдық саны белгісі ғана пайдаланылады.
Қызметтің негізгі түрі – шаруашылық жүргізуші субъект жүзеге асыратын қызметтің кез келген басқа түріне қосылған құн салығынан асатын қызмет түрі;
Қосылқы қызмет түрі – үшінші тұлғалар үшін өнімді (тауарды және қызметті) өндіру мақсатында жүзеге асырылатын негізгіден басқа қызмет түрі.
Барлық ұсынылған көрсеткіштер Статистикалық бизнес-тіркелім негізінде қалыптасқан, ол заңды тұлғалар, филиалдар және шетелдік заңды тұлға филиалдары, сондай-ақ тіркеу органдарында тіркеуден немесе қайта тіркеуден өткен жеке кәсіпкерлік субъектілері туралы ақпаратты қамтиды.
Ұсынылған кестелер тіркелген және жұмыс жасап тұрған заңды тұлғалардың, филиалдардың және шетелдік заңды тұлға филиалдарының, жеке кәсіпкерлік субъектілерінің, сондай-ақ өңірлер бөлінісі мен қызмет түрлері бойынша, меншік нысандары бойынша, мөлшері бойынша шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің санын көрсетеді.
Қызмет түрлері қолданыстағы Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішіне (ЭҚЖЖ) сәйкес ұсынылған. Бірнеше қызмет түрлерін жүзеге асыратын субъектілер ең көп қосылған құн өсімін қамтамасыз ететін, негізгі қызмет бойынша есептеледі.
Статистикалық бизнес-тіркелімде жұмыс жасайтын субъектілерге мыналар жатады:
«Қызметкерлердің саны бойынша заңды тұлғалардың, филиалдар мен өкілдіктердің, сондай-ақ жеке кәсіпкерлік субъектілерінің өлшемділігі жіктеуішіне» сәйкес мөлшері бойынша қызметкерлердің жалпы жылдық санына байланысты субъектілерді 3 топқа бөлу қарастырылған:
Филиалдары бар заңды тұлғалар оның барлық филиалдарындағы қызметкерлерінің тізімдік санымен бірге есептеледі.