Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің
Ұлттық статистика бюросы
Инвестициялар статистикасы Өңірлік бөліністе республиканың 15 өңірінде негізгі капиталға салынған инвестициялардың ұлғаюы байқалады. Бұл ретте ең үлкен өсім Қарағанды (63,9%), Жетісу (47,4), Түркістан (43,7%) және Алматы (35,9) облыстарында байқалады. Негізгі капиталға салынған инвестициялардың төмендеуі Атырау (31,8%), Ақтөбе (12,4%), Ақмола (5%), Маңғыстау (3,7%) және Жамбыл (1,1%) облыстарында байқалды.
|
Негізгі капиталға салынған инвестициялар, мың теңге |
Өткен жылға пайызбен | Негізгі капиталға салынған инвестициялардың республикалық көлеміндегі өңірлердің үлес салмағы, пайызбен | |
| Қазақстан Республикасы | 19 461 332 759 | 108,0 | 100,0 |
| Абай | 559 740 376 | 104,1 | 2,9 |
| Ақмола | 585 508 552 | 95,0 | 3,0 |
| Ақтөбе | 910 842 275 | 87,6 | 4,7 |
| Алматы | 1 017 661 274 | 135,9 | 5,2 |
| Атырау | 2 059 586 083 | 68,2 | 10,6 |
| Батыс Қазақстан | 749 911 167 | 110,1 | 3,8 |
| Жамбыл | 533 862 418 | 98,9 | 2,7 |
| Жетісу | 537 347 629 | 147,4 | 2,8 |
| Қарағанды | 1 456 700 866 | 163,9 | 7,5 |
| Қостанай | 640 216 190 | 112,4 | 3,3 |
| Қызылорда | 673 703 713 | 128,2 | 3,5 |
| Маңғыстау | 1 085 676 613 | 96,3 | 5,6 |
| Павлодар | 839 747 433 | 103,7 | 4,3 |
| Солтүстік Қазақстан | 565 406 729 | 125,9 | 2,9 |
| Түркістан | 1 396 142 169 | 143,7 | 7,2 |
| Ұлытау | 244 438 815 | 104,2 | 1,3 |
| Шығыс Қазақстан | 773 934 927 | 116,4 | 4,0 |
| Астана қаласы | 1 992 816 598 | 118,9 | 10,2 |
| Алматы қаласы | 2 069 933 449 | 112,7 | 10,6 |
| Шымкент қаласы | 768 155 483 | 112,4 | 3,9 |
Негізгі капиталға салынған инвестициялардың технологиялық құрылымында 67,2% ғимараттар мен имараттарды салу және күрделі жөндеу жұмыстарына (олардың 54,7% жеке меншіктегі кәсіпорындар жүзеге асырады), 28,7% - машиналарды, жабдықтарды және көлік құралдарды сатып алуға және күрделі жөндеуге кеткен шығындар, 4,1% - негізгі капиталға салынған инвестициялар көлеміндегі өзге де шығындар.
Жалпы республикалық күрделі салымдар көлемінің 45% ірі және орта кәсіпорындар жүзеге асырады.
| Негізгі капиталға салынған инвестициялардың игерілгені | Оның ішінде | |||
| шағын кәсіпорындар | орташа кәсіпорындар | ірі кәсіпорындар | ||
| 2022 | 15 251 104 090 | 8 156 215 530 | 947 478 819 | 6 147 409 741 |
| 2023 | 17 649 312 955 | 9 214 174 745 | 1 230 475 888 | 7 204 662 322 |
| 2024 | 19 461 332 759 | 10 686 595 089 | 2 141 891 110 | 6 632 846 560 |
Инвестицияларды қаржыландырудың басым көздері шаруашылық жүргізуші субъектілердің меншікті қаражаты болып қала береді, олардың көлемі 2024 жылы 12239,1 млрд.теңгені немесе жалпы көлемнің 62,9% құрады.
Бюджет қаражаты негізгі капиталға салынған инвестициялардың жалпы көлемінің 21,6% құрады, бұл ретте 2023 жылмен салыстырғанда 40,4% үлғайды.
Негізгі капиталға салынған инвестициялардың жалпы көлемінде экономиканың нақты секторын қаржыландырудағы банк саласының үлесі 4%, басқа қарыз қаражаттары 11,5% алады.
| 2024 | Анықтама: қорытындыға пайызбен | |||
| мың теңге | қорытындыға пайызбен | 2023 | 2022 | |
| Негізгі капиталға салынған инвестициялар | 19 461 332 759 | 100,0 | 100,0 | 100,0 |
| оның ішінде қаражат есебінен: | ||||
| мемлекеттік бюджеттен | 4 209 496 621 | 21,6 | 16,7 | 15,5 |
| меншікті қаражат | 12 239 136 765 | 62,9 | 72,2 | 73,2 |
| банктердің кредиттері | 779 780 367 | 4,0 | 2,9 | 3,2 |
| одан: | ||||
| шетелдік банктердің кредиттері | 214 313 446 | 1,1 | 0,3 | 0,2 |
| басқа да қарыз қаражаты | 2 232 919 006 | 11,5 | 8,2 | 8,1 |
| одан: | ||||
| резидент еместер қарыз қаражаты | 627 865 553 | 3,2 | 2,9 | 1,9 |
2024 жылы негізгі капиталға салынған инвестициялардың негізгі үлесі өнеркәсіпке (40%) (оның ішінде тау-кен өндіру өнеркәсібіне және карьерлерді қазуына – 18,7%, өңдеу өнеркәсібіне – 10,7%), жылжымайтын мүлікпен операцияларға (18,8%), көлік және жинақтауға (18,6%) және білім беруге (5,9%) тиесілі.
|
Негізгі капиталға салынған инвестициялар, мың теңге |
Өткен жылға пайызбен | Инвестициялардың жалпы көлеміндегі үлес салмағы, пайызбен | |
| Барлығы | 19 461 332 759 | 108,0 | 100,0 |
| соның ішінде: | |||
| Ауыл, орман және балық шаруашылығы | 737 890 524 | 79,4 | 3,8 |
| Өнеркәсіп | 7 781 955 619 | 96,0 | 40,0 |
| Тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу | 3 645 453 436 | 79,7 | 18,7 |
| Өңдеу өнеркәсібі | 2 074 529 189 | 124,4 | 10,7 |
| Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен жабдықтау | 1 346 410 369 | 103,4 | 6,9 |
| Сумен жабдықтау; су бұру; қалдықтарды жинау, өңдеу және жою, ластануды жою бойынша қызмет | 715 562 625 | 123,5 | 3,7 |
| Құрылыс | 144 896 345 | 111,3 | 0,7 |
| Көтерме және бөлшек саудада сату; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу | 417 727 384 | 97,2 | 2,2 |
| Көлік және жинақтау | 3 625 657 437 | 131,2 | 18,6 |
| Тұру және тамақтану бойынша қызмет көрсету | 179 918 161 | 117,1 | 0,9 |
| Ақпарат және байланыс | 356 595 641 | 79,6 | 1,8 |
| Қаржы және сақтандыру қызметі | 160 893 438 | 134,3 | 0,8 |
| Жылжымайтын мүлікпен операциялар | 3 657 176 603 | 112,0 | 18,8 |
| Кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет | 103 435 098 | 112,1 | 0,5 |
| Әкімшілік және қосалқы қызмет көрсету саласындағы қызмет | 162 740 375 | 103,7 | 0,8 |
| Мемлекеттік басқару және қорғаныс; міндетті әлеуметтік қамсыздандыру | 178 798 443 | 86,5 | 0,9 |
| Білім беру | 1 146 507 426 | 254,0 | 5,9 |
| Денсаулық сақтау және халыққа әлеуметтік қызмет көрсету | 473 652 682 | 105,1 | 2,4 |
| Өнер, ойын-сауық және демалыс | 303 023 298 | 96,0 | 1,6 |
| Көрсетілетін қызметтердің өзге де түрлерін ұсыну | 30 464 285 | 37,4 | 0,2 |
Негізгі капиталға инвестициялар - инвесторлардың жаңа құрылыс, сондай-ақ объектінің кеңейту (объектінің бастапқы құнының ұлғаюына әкеп соғатын) жағдайында инвесторлар үшін экономикалық, әлеуметтік немесе экологиялық әсер алу мақсатындағы инвестициялар, машиналар, жабдықтар, көлік құралдарын сатып алу, негізгі табынды, көпжылдық екпелерді қалыптастыруға кететін шығындар және т.б.
Құрылыс-монтаждау жұмыстарына және күрделі жөндеуге арналған шығындарға ғимараттар мен құрылыстарды салу, кеңейту, реконструкциялау, энергетикалық, технологиялық және басқа жабдықтарды монтаждау жөніндегі жұмыстар бойынша кешенді жұмыстардың шығындары, сондай-ақ тұрғын емес, тұрғын ғимараттар мен құрылыстарды күрделі жөндеу жөніндегі шығындар жатады.
Машиналар мен жабдықтарды сатып алуға арналған шығындар-машиналарды, Көлік құралдарын, жабдықтарды сатып алуға арналған шығындарды қамтитын инвестициялардың технологиялық құрылымының элементі.
Негізгі капиталға салынған инвестициялар көлеміндегі өзге де шығындар-жобалау-іздестіру жұмыстарына, авторлық қадағалауға, салынып жатқан объектілер дирекцияларын ұстауға арналған шығыстар, мәдениетті биологиялық шығындарға арналған шығындар, сондай-ақ ұйымдар құрған немесе сатып алған, шаруашылық қызметте бір жылдан астам пайдаланылатын, ақшалай бағасы бар, иеліктен шығару қабілеті бар және кірістер әкелетін объектілерге жұмсалатын шығындар, бірақ материалдық құндылықтар емес.
Негізгі капиталға салынған инвестициялардың нақты көлемінің индексі динамикадағы инвестициялық инвестициялардың өзгеруін сипаттайды, есепті және салыстырылатын кезеңдегі негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемінің салыстырмалы бағалардағы қатынасымен анықталады.
Негізгі капиталға инвестициялар туралы статистикалық ақпарат инвестициялық қызметті жүзеге асыратын шаруашылық жүргізуші субъектілердің (жұмыс істейтіндердің санына және экономикалық қызмет түріне қарамастан) жалпымемлекеттік статистикалық байқауларының және жеке құрылыс салушылардың объектілерді пайдалануға беруі туралы жалпы мемлекеттік статистикалық байқаулардың бастапқы статистикалық деректері негізінде қалыптастырылады.
Инвестициялық салымдарды есепке алу инвестициялық қызметті жүзеге асыратын шаруашылық жүргізуші субъектінің тіркелген жеріне қарамастан, нақты жүзеге асырылатын жер бойынша көзделген.
Негізгі капиталға салынған инвестициялар туралы айлық негізде қалыптастырылған жедел деректер жылдық деректермен нақтыланады.
Экономикалық қызмет түрлері бойынша негізгі капиталға салынған инвестициялар туралы деректер пайдалану бағыты бойынша (инвестиция (түпкілікті пайдалану) бағытының сипатына және инвестордың экономикалық қызметінің түріне байланысты) қалыптастырылады.
Толығырақ әдістемелік түсініктемелер келесі сілтеме бойынша қол жетімді
Инвестициялық қызмет статистикасының көрсеткіштерін қалыптастыру әдістемесі
